Blog I: Geen tijd te verliezen voor gesubsidieerde rechtsbijstand

Kom nu in beweging voor het veiligstellen en versterken van gesubsidieerde rechtsbijstand in Nederland. In diverse verkiezingsprogramma’s is het oorverdovend stil over deze rechtsbijstand voor mensen met een krappe beurs. Daarom een oproep aan de sociale advocatuur: ontwikkel een effectieve strategie en zit er straks bovenop als fracties van politieke partijen in de Tweede Kamer hun coalitie en regeerakkoord smeden na de verkiezingen van 15 maart 2017. Nog 118 dagen te gaan. Geen tijd te verliezen.

De toegang tot het recht en de rechter is een fundamenteel recht in Nederland ongeacht de hoogte van het inkomen en vermogen, toch? Deze vraag dient bij een aankomende kabinetsformatie en regeerakkoord in 2017 gesteld én beantwoord te worden.

Afgelopen september heeft de VSAN (Vereniging Sociale Advocatuur Nederland) voor de zoveelste keer de noodklok geluid bij de Tweede Kamer over de kabinetsplannen voor de gesubsidieerde rechtsbijstand. Door de bezuinigingsplannen van het huidige kabinet dreigen er barrières te worden opgeworpen om je recht te kunnen halen; sterker nog, er dreigt er een ‘leemte in de rechtshulp te ontstaan’, zo stelde bijzonder hoogleraar Advocatuur Britta Böhler onlangs in het Advocatenblad.

De afgelopen periode is veel onderzoek gedaan naar dit belangrijke maatschappelijke onderwerp. Eind 2015 presenteerde de Commissie-Wolfsen haar rapport over de gesubsidieerde rechtsbijstand. Deze commissie had als opdracht aanbevelingen te doen voor vernieuwing van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand en daarbij oog te houden voor een betere budgettaire beheersbaarheid en de toegang tot het recht voor mensen met een lager inkomen. Rond dezelfde periode verscheen eveneens het eindrapport van de door de NOvA ingestelde onderzoekscommissie Duurzaam stelsel gefinancierde rechtsbijstand over eventuele noodzakelijke vernieuwingen in het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand en mogelijkheden om misbruik van het stelsel tegen te gaan.

Al deze onderzoeken stellen maatregelen tot vernieuwing voor. Maar deze vernieuwingen dienen stap voor stap te worden doorgevoerd. De gesubsidieerde rechtsbijstand heeft heden “rust” nodig als het gaat om de financiering en “het budget dient mee te ademen met fluctuaties in overheidsbeleid, wet- en regelgeving, jurisprudentie en maatschappelijke ontwikkelingen” stelt de NOvA-onderzoekscommissie.

Maar krijgt deze sector die ‘rust’? De aankomende verkiezingen zullen duidelijkheid verschaffen en kunnen van grote betekenis zijn voor deze tak van advocatuur. Een eventuele linkse coalitie, die van oudsher de gesubsidieerde sociale rechtsbijstand een warm hart toedraagt, van PvdA (10 zetels), GroenLinks (15 zetels), SP (13 zetels) en D66 (15 zetels) zou op dit moment goed zijn voor 53 zetels, 23 te weinig voor een meerderheid in de Tweede Kamer, aldus de laatste peiling van Maurice de Hond op 30 oktober jl. Ter rechterflank is een meerderheid eveneens niet in zicht. Zélfs als de VVD (27 zetels) en het CDA (17 zetels) wederom zouden overwegen om, net als in 2010, met de PVV (27 zetels) in zee te gaan, komt die coalitie op 71 zetels en ontbreken tenminste nog 5 zetels.

In de verkiezingsprogramma’s voor maart 2017 leggen politieke partijen de basis voor het toekomstige regeerakkoord en het nieuwe kabinetsbeleid. Wat zeggen diverse partijen over de rechtsbijstand?

De PvdA stelt in haar concept-verkiezingsprogramma dat er meer geld beschikbaar moet komen voor de gesubsidieerde rechtsbijstand. Ook bij GroenLinks staat in het concept-programma met zoveel woorden dat een verbeterde rechtsbijstand voor mensen met lage inkomens moet komen en D66 wenst ook te investeren in rechtsbijstand. In de CDA- en VVD-verkiezingsprogramma’s wordt met geen woord over de rechtsbijstand gesproken. Op het één A4-pagina tellende programma van de PVV ook niet.

Waar liggen de mogelijke kansen voor “rust” voor de gesubsidieerde rechtsbijstand? In onzekere tijden dient men in ieder geval proactief te zijn: laat u als sector zien en horen! Een zelfbewuste sector weet wat hij wil en zal daartoe een strategie ontwikkelen die zijn wensen mogelijk weet te realiseren bij de aankomende kabinetsformatie; politiek en bestuur zijn te beïnvloeden met het aandragen van de juiste argumenten.

Denis Naudin ten Cate

 

Denis Naudin ten Cate
Den Haag, 17 november 2016

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Schinkelshoek & Verhoog
  • Smidswater 27
  • 2514 BW Den Haag
  • (070) 820 91 00